Φτάνοντας στη Σπάρτη και πριν ανηφορήσει κανείς προς τον Μυστρά ή πάρει το δρόμο προς το Βαφειό και το ιερό του Αμυκλαίου Απόλλωνα, λίγα θα έχει καταλάβει για την διαχρονική δυναμική της Κοιλάδας του Ευρώτα, αν δεν σταθεί στη σύγχρονη πόλη, στην αναγέννηση της, στα νεοκλασικά κτήρια και τις σύγχρονες υποδομές.

Αν αναζητήσει ο επισκέπτης, μια συνοπτική περιγραφή της ιστορίας, της εξέλιξης και της δυναμικής της σύγχρονης Σπάρτης, αν αναζητήσει τα πρόσωπα πίσω από τα νεοκλασικά κτίρια, στην οδό Παλαιολόγου, θα βρει το ξενοδοχείο «ΜΕΝΕΛΑΪΟΝ»

Ένα ξενοδοχείο με εκλεπτυσμένη πολυτέλεια που σε υποψιάζει αμέσως, ότι πίσω κρύβεται η σύγχρονη ιστορία της πόλης. Κι ας σου τραβά, αρχικά, την προσοχή η πισίνα στην καρδιά της Σπάρτης, το πολυτελές εστιατόριο και τα μαρμάρινα σκαλοπάτια. Κάποιες παλιές φωτογραφίες διακριτικά τοποθετημένες επιβεβαιώνουν στον επισκέπτη ότι εδώ, κάτι περισσότερο υπάρχει από ένα προσεκτικά ανακαινισμένο ξενοδοχείο σε ένα νεοκλασικό της σχολής Τσίλλερ.

Από διαφήμιση στον τύπο της εποχής του μεσοπολέμου:

«ΜΕΝΕΛΑΊΟΝ ΠΑΛΛΑΣ»

«Το νεοαγορασθέν εν Σπάρτη μέγα Ξενοδοχείον»

«Ιδιοκτήτης: ΔΗΜ.ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΣ»

Στον εμποροβιομηχανικό οδηγό της Σπάρτης, το 1938 η καταχώρηση είναι δίγλωσση, στα ελληνικά και τα γαλλικά. Η Σπάρτη πιθανότατα έχει αρχίσει να προσελκύει Ευρωπαίους.

«MENELAΊON PALLAS»

«Feu craned et froide dans toutes les chambres…..»

Στο αρχειακό υλικό του ξενοδοχείου η φωτογραφία, λίγα χρόνια μετά, με την σβάστικα υψωμένη στα μπαλκόνια του ΜΕΝΕΛΑΊΟΝ.

Η παγκόσμια περιπέτεια έχει αρχίσει. To«MENELAΊON PALLAS» επιτάσσεται από τα στρατεύματα κατοχής και βγαίνει βαθιά λαβωμένο, όπως ολόκληρη η πόλη. Ακολουθεί την μοίρα της εμφυλιοπολεμικής Ελλάδας.

Επιτάσσεται αρχικά, από τα τάγματα ασφαλείας και μετά από τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ που το μετατρέπουν σε νοσοκομείο. Σε πείσμα των καιρών επιβιώνει. Η δεκαετία του 70 το βρίσκει με τρείς ορόφους πλέον, για να φτάσει στον 21ο αιώνα ως ένα πολυτελές εμβληματικό ξενοδοχείο της Σπάρτης.

Αναζητώντας τα πρόσωπα πίσω από την ιστορία, ζητήσαμε από τον κ. Δημήτρη Σταθόπουλο εκ των ιδιοκτητών της τρίτης γενιάς, τα στοιχεία.

Με υπερηφάνεια μιλά για τον Δημήτριο Σταθόπουλο, που στις αρχές του εικοστού αιώνα ακολουθεί την μοίρα των Ελλήνων, μεταναστεύοντας στην Αμερική, που «κάνει ότι δουλειά μπορείτε να φανταστείτε εκεί», που επιστρέφει στην Σπάρτη το 1932 με όραμα την Σπάρτη του μέλλοντος και χτίζει «Ξενοδοχείον ύπνου». Η έκπληξη στη συζήτηση, είναι ότι η τρίτη γενιά του « ΜΕΝΕΛΑΪΟΝ» σκέπτεται με τους ίδιους οραματικούς όρους του μετανάστη παππού.

Ο κ. Δημήτρης Σταθόπουλος μιλά στο laspress.gr πολύ λίγο για το ΜΕΝΕΛΑΪΟΝ σαν μονάδα της Σπάρτης και πάρα πολύ για το όλον της σύγχρονης Σπάρτης και το μέλλον της. Για το μαρασμό που υποφώσκει αν δεν ληφθούν τόσο γενναίες αποφάσεις όσο αυτή του Έλληνα μετανάστη που χτίζει ξενοδοχείο σε μια μικρή πόλη στην καρδιά της Πελοποννήσου.

«Το ΜΕΝΕΛΑΪΟΝ, άρχισε να κτίζεται το 1932 από τον παππού μου, Δημήτριο Σταθόπουλο. Έκανε εγκαίνια τον Ιούλιο που 1935.Στον πόλεμο επιτάχθηκε από τη φρουρά των στρατευμάτων κατοχής.Υπάρχει η φωτογραφία με την γερμανική σημαία στα μπαλκόνια.

Μέχρι τότε ήταν διώροφο. Μετά την κατοχή και τις περιπέτειες που ακολούθησαν, το επαναλειτούργησε ο παππούς, διαθέτοντας όποιες οικονομικές δυνάμεις διέθετε τότε .Είχαν αρχίσει να μεγαλώνουν τα παιδιά του, είχε τέσσερα παιδιά….

Laspress:Πάντως το 32,ήταν μεγάλο τόλμημα να χτίσεις ξενοδοχείο στην Σπάρτη μια μικρή πόλη με ελάχιστους επισκέπτες..

Δ.Σ : Ναι ήταν μια τολμηρή απόφαση. Ο παππούς γύρισε στη Σπάρτη μετά από 30 χρόνια μετανάστης στην Αμερική. Πρέπει να έφυγε από δω στις αρχές του 20^ου αιώνα…Εκεί έκανε ότι δουλεία υπήρχε και δεν υπήρχε.Το όνομα του υπάρχει χαραγμένο στο άγαλμα της Eλευθερίας,εκεί που χάραζαν τ όνομα τους οι πρώτοι μετανάστες.Όταν γύρισε, είναι φανερό ότι είχε όραμα και κυρίως διορατικότητα. Έβλεπε ότι η εποχή με τα χάνια που ήταν διάσπαρτα στην περιοχή, έχει παρέλθει και θα περάσουμε σε μια άλλη μορφή «στάσης» επισκεπτών. Με το κομπόδεμα του λοιπόν χτίζει το ξενοδοχείο.

Laspress : Πώς ήταν ένα ξενοδοχείο το 35;

Δ.Σ : Μιλάμε για την πρώτη μορφή φιλοξενίας όπου τα δωμάτια ήταν με πέντε ή έξι κρεβάτια. Γιαυτό και αυτά τα ξενοδοχεία λέγονταν «Ξενοδοχεία ύπνου» Ο επισκέπτης ερχόταν, έκανε συνήθως στάση μια νύχτα για να συνεχίσει. Φυσικά υπήρχαν δωμάτια ανδρών και γυναικών και κοινόχρηστα μπάνια σε κάθε όροφο αλλά με τρεχούμενο νερό ζεστό και κρύο μεγάλο πράγμα για την εποχή.

Στο ισόγειο εδώ που είναι σήμερα το εστιατόριο υπήρχε το καφενείο του Ράπτη. Εκεί οι επισκέπτες έπαιρναν το όποιο πρωινό. Και στο αίθριο με την πισίνα που σημερινού ξενοδοχείου ήταν το ΚΤΕΛ Λακωνίας.

Laspress: Το ΜΕΝΕΛΑΪΟΝ ,λοιπόν χτίζεται από τον μετανάστη παππού και επιβιώνει παρά τις δυσκολίες της εποχής.

Δ.Σ: Πράγματι. Το ΜΕΝΕΛΑΪΟΝ όχι μόνο επιβιώνει. Στην δεκαετία του 60 γίνεται τριώροφο. Αλλάζει η λογική παροχών φιλοξενίας. Τα δωμάτια γίνονται δίκλινα ή μονόκλινα και το ισόγειο εντάσσεται αποκλειστικά προς χρήση από το ξενοδοχείο με κοινόχρηστους χώρους. Γίνεται ένα σύγχρονο ξενοδοχείο χωρίς ποτέ να «πειραχτούν» οι όψεις και τα στοιχεία του νεοκλασικού κτηρίου.

Η λιτή πολυτέλεια των νεοκλασικών, ακολουθήθηκε σ όλες τις ανακαινίσεις, και στο εσωτερικό του ξενοδοχείου, σε μια, τέλεια ελπίζω, συνύπαρξη….

Μεγάλη μας τιμή το γεγονός ότι στο ΜΕΝΕΛΑΪΟΝ έμειναν όλες οι προσωπικότητες που επισκέφθηκαν την Σπάρτη τις τελευταίες δεκαετίας…Οι πρωθυπουργοί και οι Πρόεδροι της Δημοκρατίας…Υπάρχει στο βιβλίο επισκεπτών η χειρόγραφη σημείωση του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Οι επικεφαλής της Ελλαδικής εκκλησίας καθώς κι ένα πλήθος ανθρώπων των γραμμάτων και των τεχνών..

Laspress : Ποιους επισκέπτες προσελκύει σήμερα η Σπάρτη;

Δ.Σ :Τη Σπάρτη και όλα τα city ξενοδοχεία επισκέπτονται κατά κύριο, αποκλειστικό θα έλεγα λόγο, όσοι έρχονται για τον Μυστρά. Ο πόλος έλξης είναι ο Μυστράς, που αν ενισχυθεί και με κάποια άλλα πράγματα ,κάποιες παράλληλες υποδομές στην πόλη και στην γύρο περιοχή ,μπορεί να γίνει η κινητήριος οικονομική δύναμη σε μια πόλη που δυστυχώς φθίνει. Τα συζητάνε, τα συζητάνε αλλά δεν αρκεί η συζήτηση. Χρειάζονται αποφάσεις…δεν καταλαβαίνω γιατί δεν υπάρχει πχ μια ιερατική σχολή με δεδομένο τον Μυστρά. Ωραία είναι όλα αυτά που γίνονται στο Μυστρά αλλά θα πρέπει να συνοδεύονται και με πράξεις -αποφάσεις που θα ενισχύσουν την πόλη και την τοπική οικονομία.

Laspress :Ο Ταΰγετος θα μπορούσε να είναι ένας ακόμα πόλος έλξης..

Δ.Σ : Φυσικά. Όλα αυτά όμως θέλουν βούληση, πράξεις και ομοψυχία. Για τέτοιες αποφάσεις δεν υπάρχουν κόμματα ,χρώματα κλπ. Η τοπική οικονομία πρέπει επειγόντως να ενισχυθεί για μείνει ζωντανή η Σπάρτη .Η Σπάρτη που φθίνει χρόνο με το χρόνο.

Και ναι. Το Δημοτικό Συμβούλιο Σπάρτης προκειμένου ν αντιμετωπίσει το μείζον πρόβλημα της υπογεννητικότητας αποφάσισε να δώσει κίνητρα στους δημότες υπό τη μορφή οικονομικής ενίσχυσης.Αργήσαμε όμως, αργήσαμε πολύ ,η Σπάρτη πεθαίνει. Φθίνει χρόνο με το χρόνο. Και το δημογραφικό δεν λύνεται μόνο με επιδόματα. Η πόλη θα μείνει ζωντανή με υποδομές, με κίνητρα, με νέες θέσεις εργασίας….