ΧΡΥΣΑ ΤΑΒΟΥΛΑΡΗ

To Video από την Ελένη Σαραντάκου

Τίποτα δεν σε προετοιμάζει γιαυτό που θα δεις και θα νοιώσεις, φτάνοντας στον λόφο της Αγ.Κυριακής,στις Αμύκλες ,κι ας έχεις ξεσκονίσει τον Παυσανία κι ας έχεις διαβάσει για την « περιπέτεια» των αρχαιολόγων να βρουν και να αναδείξουν το ιερό του Υάκινθου- Απόλλωνα.

Το GPS δείχνει ένα μόλις χιλιόμετρο από τον κεντρικό δρόμο Σπάρτης -Γυθείου .

Φτάνεις, αντικρύζεις ένα λοφίσκο και απορείς γιατί εδώ, χωμένο καταμεσής της πεδιάδας, αθέατο, το ιερό του Αμυκλαίου Απόλλωνα.

Αυτό, μέχρι ν ανέβεις στον λοφίσκο και να σταθείς εκεί που υπήρχε ο θρόνος. Ξαφνικά, μυστηριακά ίσως,ο αθέατος λοφίσκος μεταβάλλεται σε κέντρο της πεδιάδας του Ευρώτα, με θέαση(προστασία?) σ ολόκληρη την Λακεδαίμονα.

Νομίζεις ότι είσαι σε βουνό ,ότι είσαι στο ύψος του Ταϋγέτου και του Πάρνωνα …Βλέπεις ολόκληρη την Λακωνική από έναν λοφίσκο και τότε καταλαβαίνεις, γιατί εκεί, οι Αχαιοί λάτρευαν τον Υάκινθο τον θεό της αναγέννησης της φύσης και οι Δωριείς συνέχισαν να λατρεύουν εκεί τον Υάκινθο -Απόλλωνα.

Τότε καταλαβαίνεις, γιατί στο ιερό ανέβαιναν για αιώνες οι κάτοικοι της Λακεδαίμονος να προσφέρουν θυσίες. Τότε καταλαβαίνεις το δέος στην περιγραφή του Παυσανία (2^ος αιώνας μ.χ) για το άγαλμα με ύψος 14 μέτρα και την  μακροσκελέστατη περιγραφή του διάκοσμου,με τις Χάρες και τις Ώρες.

Τότε καταλαβαίνεις την πραγματική έκταση της πεδιάδας του Ευρώτα και του πλούτου της .

Τότε ο μυθικός Μενέλαος και το βασίλειο του αρχίζουν να παίρνουν τις ιστορικές διαστάσεις ενός ισχυρού και πλούσιου βασιλείου που μπορούσε να ανοιχτεί, να κινήσει εκστρατεία στην άλλη πλευρά της θάλασσας να υποδεχτεί ξένους να πάρει και να δώσει πληροφορίες κι όχι μόνο. Ο Πάρις που φτάνει από την Τροία και ο Τηλέμαχος που φτάνει από την  Ιθάκη εκεί αρχίζουν και γίνονται υπαρκτά πρόσωπα που καταφτάνουν στην Λακεδαίμονα και  παρεισφρέουν στην μυθιστορία του Όμηρου.

Στο λόφο της Αγ.Κυριακής κι ας μην υπάρχει πλέον το άγαλμα του Απόλλωνα, κι ας έχει χαθεί το ξόανο του Υάκινθου,καταλαβαίνεις γιατί οι Δωριείς -Σπαρτιάτες διατήρησαν και λάμπρυναν με τη σειρά τους το ιερό, για να φτάσει μέχρι τους Ρωμαικούς χρόνους και να χαθεί  κάτω από την εκκλησία μιας άλλης θρησκείας που ήρθε ν αλλάξει τον κόσμο.

 

*Στο λόφο της Αγ.Κυριακής κατάλαβα το πάθος και το πείσμα του αείμνηστου Αγγ.Δεληβορριά όταν  μιλούσε για τον θρόνο κάτω από την εκκλησία και τα κομμάτια του ιερού που έπρεπε να αναγνωριστούν και να συλλεγούν από εκκλησίες, μάντρες και μαντριά της περιοχής, για την σημασία και την μοναδικότητα του ιερού του Αμυκλαίου Απόλλωνα.

 

(Από εκείνες τις συζητήσεις μπόρεσα να βρω μόνο αυτό το απόσπασμα της συνέντευξης του Αγγ.Δεληβορριά στην Παρασκευή Κατημερτζή το μακρινό 2007 στα ΝΕΑ «Για να έρθει στο φως η αλήθεια προέχει η αφαίρεση των αρχαίων που βρίσκονται εντοιχισμένα στις εκκλησίες του Σκλαβοχωρίου, ιδιαίτερα του Προφήτη Ηλία (όπου βρέθηκε ένα μνημειώδες αρχαίο κατώφλι) και των Αγίων Θεοδώρων. Αλλά, όπως αποδείχθηκε, και στον ναό της Αγίας Κυριακής, που θεμελιώθηκε το 1907, όπου είχαν «εντοιχισθεί» 20 αρχιτεκτονικά μέλη του θρόνου και του βωμού, πέρα από τόσα άλλα ενσωματωμένα στην τοιχοποιία του Αγίου Νικολάου…»