Μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της ελληνικής κοινωνιολογίας και της σύγχρονης πνευματικής ζωής της χώρας, ο Κ.Τσουκαλάς αφιέρωσε μεγάλο μέρος του έργου του στην ανάλυση της ελληνικής πραγματικότητας προχωρώντας σε τολμηρές όχι μόνο διαπιστώσεις αλλά και προτάσεις.Ο Κ.Τσουκαλάς δεν έμεινε μόνο στην θεωρεία, ήταν πάντα ενεργός και πολιτικά στον χώρο της ανανεωτικής-ριζοσπαστικής αριστεράς. Το 2015 αποδέχθηκε να τεθεί επικεφαλής του ψηφοδελτίου Επικρατείας του ΣΥΡΙΖΑ και εξελέγη βουλευτής σε μια ιστορική στιγμή για την ελληνική Αριστερά.

Το 2025 εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Κατά την υποδοχή του στο ίδρυμα τον Οκτώβριο του 2025, μίλησε, μεταξύ άλλων, για τις κοινωνικές αλλαγές, τη δικτατορία, τον Μάη του ’68, τον νεοφιλελευθερισμό, και τις σύγχρονες αντιφάσεις της ανάπτυξης, υπογραμμίζοντας τη σύγκρουση ανάμεσα στην οικονομική ανάπτυξη και στην προστασία του περιβάλλοντος.

Υπήρξε πολυγραφότατος μελετητής της ελληνικής κοινωνίας και της ιστορικής της εξέλιξης. Ανάμεσα στα σημαντικότερα έργα του βρίσκονται η «Ελληνική Τραγωδία: Από την Απελευθέρωση ως τους Συνταγματάρχες», η «Εξάρτηση και Αναπαραγωγή» και η «Κοινωνική Ανάπτυξη και Κράτος».

Η «Εξάρτηση και Αναπαραγωγή», ειδικότερα, αποτέλεσε σημαντική συμβολή στη μελέτη του κοινωνικού ρόλου των εκπαιδευτικών μηχανισμών στην Ελλάδα. Μέσα από το έργο του επιχείρησε να φωτίσει τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώθηκαν οι κοινωνικές και πολιτικές δομές της Ελλάδας, αλλά και τον ρόλο της εκπαίδευσης, του κράτους και των κοινωνικών μηχανισμών στη διαμόρφωση της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας.